01.04.2020 Tarihi İtibariyle Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmıştır

01.04.2020

GÜMRÜK YÖNETMELİĞİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER HAKKINDA BİLGİ NOTU

 

1 Nisan 2020 tarihinde 31086 sayılı resmi gazetede yayımlanan “Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile Gümrük Yönetmeliğinde (“Yönetmelik”) bazı değişiklikler yapılmıştır.

 

Yapılan değişiklikle birlikte menşe şahadetnamesinin ibrazı ile ilgili geçmiş dönemli beyannameleri de kapsayan önemli düzeltmelere gidilmiştir. Ayrıca 4458 sayılı Gümrük Kanununda (“Gümrük Kanunu”) 7190 sayılı kanun ile yapılan son değişikler çerçevesinde, yönetmelik revize edilmiştir. Uygulamada yaşanan sorunların önüne geçilmek amacıyla fuar, sergi amacıyla Türkiye’ye getirilen eşyalar açısından kolaylık sağlanmıştır. Değişiklik çerçevesinde eşyayı geçici depolama alanından teslim alabilecek kişiler hakkında da genişlemeye gidilmiş ve geri verme, kaldırma hükümleriyle ilgili de değişiklikler yapılmıştır.

Öncelikle olarak menşe şahadetnamesiyle ilgili düzenlemelerden başlayarak, yapılan değişiklikler açısından önemli gördüğümüz değişiklikleri 8 başlık altında aşağıda incelenecektir.

1. Menşe Şahadetnamesinin İbrazı Usulünde Değişikliğe Gidilmiş ve Mücbir Sebebe Değinilmiştir.

 “Menşe Şahadetnamesi Aranılacak Haller”  başlığı altında düzenlenen 38. Madde hükmünde yapılan değişiklikten önce; menşe şahadetnamesinin ibrazı, tahakkuk ettirilen verginin kesinleşmesinden önce yapılan yazılı başvuru sonrasında verilen 6 aylık sürede yapılabilmekteydi. Değişiklikten sonra ise; menşei şahadetnamesinin sonradan ibrazının, serbest dolaşıma giriş beyannamesinde belirtilmesi halinde mümkün olabileceği belirtilmiştir. Ayrıca ithalat sebebiyle tahakkuk ettirilen ilave gümrük vergisi ve ek mali yükümlülük tutarının nakit teminata bağlanması gerektiği belirtilmiştir.

 

Bunun sonucunda, Menşe şahadetnamesinin sonradan ibraz edileceğinin serbest dolaşıma giriş beyannamesinde belirtilmesi veya ibraz edilen menşe şahadetnamesinin şekil veya muhteva itibarıyla yanlış veya eksik bilgi taşıması nedeniyle gümrük idaresince kabul edilmemesi halinde ise yine ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülükleri nakit teminata bağlanmak suretiyle usulüne uygun bir menşe şahadetnamesi ibrazı için beyannamenin tescil tarihinden itibaren altı aylık süre verilecektir.

Yönetmeliğin ilgili maddesine ayrıca; menşe şahadetnamesinin ibrazı için verilen 6 aylık sürenin 30 gün süreyle uzatılması ve mücbir sebep hallerine de değinilmiştir. Buna göre; mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla menşe şahadetnamesinin ibrazı için verilen sürenin bitiminden önce başvurmak kaydıyla verilen süre gümrük idare amirince en fazla otuz gün uzatılabilir.

2. 1.04.2020 Tarihinden Önce Yapılan İthalatlarda Tescil Edilen Beyannameler İçin de Menşe Şahadetnamesinin İbrazı mümkün Hale Gelmiştir.

“Eşyanın Menşeini Tevsik Eden Belgelerin Sonradan İbrazına İlişkin Geçiş Hükümleri” başlığı altında düzenlenen Geçiçi 16. Madde Hükmü ile; 01.04.2020 tarihinden önce yapılan ithalatlarda menşe şahadetnamesinin verilen altı aylık süre veya varsa ek süre içerisinde usulüne uygun olarak ibraz edilmesi halinde 38. Maddenin 2. Ve 3. Fıkralarına göre işlem yapılacağı belirtilmiştir.

 

Ayrıca ilgili madde Avrupa Birliği ülkelerinden A.TR dolaşım belgesi eşliğinde gelen eşyalar için de; menşe şahadetnamesinin 01.04.2020 tarihinden itibaren 6 aylık süre içerisinde gümrük idaresine ibrazını mümkün kılmıştır. Buna göre;

 

  1. Eşya Avrupa Birliği ülkelerinden A.TR dolaşım belgesi eşliğinde gelmesi

  2. Beyanname 01.04.2020 tarihinden önce tescil edilmiş olması

  3. Beyanname ekinde eşyanın menşeini eşvik eden uygun belgesi bulunmaması

  4. İlave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülükler ödenmemiş veya eksik ödenmiş yahut beyan edilmemiş olması

Durumunda; Avrupa Birliği menşeli olduğunu tevsik eden menşe şahadetnamesinin veya Türkiye’nin taraf olduğu serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde bir çapraz menşe kümülasyon sistemine dahil ülkeler menşeli olduğunu tevsik eden tedarikçi beyanının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı aylık süre içerisinde gümrük idaresine ibrazı mümkün kılınmıştır.

Böylece gümrük yükümlüleri geçmişte tescil edilmiş beyannameler için de menşe şahadetnamesini veya tedarikçi beyanını 6 ay içerisinde sunabileceklerdir.

3. Eşyanın Aynı Zamanda Birden Fazla Yükümlülüğe Tabi Olması ya da Ülkesine Göre Farklı Oranların Belirlenmiş Olması Durumunda Menşe Şahadetnamesi Aranacağı Belirtilmiştir.

“Ticaret Politikası Önlemleri, İlave Gümrük Vergisi Ve Diğer Mali Yükümlülükler” başlığı altında düzenlenen 205. Madde Hükmünde Yapılan Değişiklikle; doğrudan ticaret politikası önleminin uygulandığı ülkeden ithal edilen veya ticaret politikası önlemi, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülük uygulanan ülke menşeli olduğu beyan edilen eşyanın serbest dolaşıma girişinde kural olarak menşe şahadetnamesi aranmazken, eşyanın aynı zamanda birden fazla ticaret politikası önlemi, ilave gümrük vergisi veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi olması ya da aynı düzenleme kapsamında ülkesine göre farklı oranların belirlenmiş olması durumunda menşe şahadetnamesi aranacaktır. Menşe şahadetnamesinin ibraz edilmemesi halinde ise, tahsil edilmesi gerekenlerden en yüksek tutarlar esas alınarak işlem yapılacağı belirtilmiştir.

 

4. Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin Alınabilmesi İçin Geriye Dönük 1 Yıl İçerisinde Ortalama En Az 30 İşçinin İstihdam Edilmesi Şartı Getirilmiştir.

“Onaylanmış Kişi Statüsü İçin Gereken Özel Koşullar” başlığı altında düzenlenen 24. Madde hükmünde yapılan değişiklikle; yönetmeliğin 1/b hükmünde “1 aylık” süre “1 yıl” olarak değiştirilmiştir. Bu doğrultuda, onaylanmış kişi statüsü belgesi alınabilmesi için sözleşme yapıldığı tarihten geriye dönük 1 yıl içerisinde ortalama en az 30 işçinin istihdam ediliyor olması gerekir.

“Onaylanmış Kişi Statü Belgesinin Askıya Alınması, Geri Alınması Ve İptali”  başlığı altında düzenlenen 26. Madde hükmünde yapılan değişiklikle; yukarıda belirtilen şartın ortadan kalkması durumu da; onaylanmış kişi statü belgesinin geri alınması sebebi sayılmıştır. Yapılan değişiklikten önce onaylanmış kişi statü belgesinin geri alınması için sadece 23. Maddeye atıf yapılmaktayken; hükmün yeni halinde 24. Madde hükmüne de atıf yapılmıştır. 26. Maddenin 2. Fıkrasına “24. Maddenin 1. Fıkrasının (b) bendinde belirtilen özel koşulun ortadan kalktığını” ibaresi eklenmiştir. Bu doğrultuda 1 yıl içerisinde ortalama en az 30 işçi istihdamının ortadan kalkmasının öğrenilmesi ya da belge sahibince talep edilmesi halinde, onaylanmış kişi statü belgesi geri alınacaktır.

5. Eşyanın Geçici Depolama Yerinden Çıkarma Yetkisine Sahip Kişi Sayısında Genişlemeye Gidilmiştir.

“Kesin Çıkış İşlemleri” başlığı altında düzenlenen 94. madde hükmünde yapılan değişiklik: yapılan değişiklikle birlikte madde hükmüne, “Eşyayı teslim almak için vekâlet verilmiş diğer kişilerin eşyayı geçici depolama yerinden çıkarmasına izin verilir.” İbaresi eklenmiştir. Bu eklemeyle birlikte, uygulamada eşyanın geçiçi depolama yerinden çıkartma yetkisine sahip olan kişiler genişletilmiş ve daha açık bir şekilde ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, usulüne uygun olarak yetkilendirilen herkes eşyayı teslim alabilecektir.

6. Bir Yerin Geçici Depolama Yeri Olarak Kabul Edilebilmesi İçin Alınan Teminat Oranı Azaltılmıştır.

“Geçici Depolama Yerlerinin Bulunmadığı Yerler” başlığı altında düzenlenen 97. madde hükmünde yapılan değişiklikten önce, eşyanın konulduğu yerin geçici depolama yeri olarak kabul edilebilmesi için ithalat vergileri ile fon tutarının %20 (%120) fazlasıyla teminata bağlanması gerekirken; değişiklikten sonra ithalat vergileri ile fon tutarı kadar (%100) meblağın teminata bağlanması gerekecektir.

7. Faturanın İçeriğinde Eşyanın Tanımının Bulunması Gerektiği Belirtilmiştir.

“Fatura” başlığı altında düzenlenen 115. madde hükmünde yapılan değişiklikle, faturanın tanımını içeren maddede, “eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP)” yerine “eşyanın tanımı” ibaresi getirilmiştir. Bu kapsamda GTİP olmadan, eşyanın tanımının yer aldığı faturalarla da işlem yapmak mümkün olacaktır.

8. Beyanname Yerine Kullanılabilecek Belge Tiplerine Eklemeler Yapılmıştır.

“Beyanname Yerine Kullanılan Belgeler” başlığı altında düzenlenen 131. madde hükmünde yapılan değişiklikle “Yolcu Beraberi Numune, Sergi, Fuar Eşyası Beyan Formu” belgeleri de gümrük beyannamesi yerine kullanılabilecek belgeler arasına eklenilmiştir.

9. Yolcu Beraberinde Getirilen Standart İşlenmemiş Altın, Başka Bir Tasarrufla Yoluyla Beyan Olarak Hükme Eklenmiştir.

“Serbest Dolaşıma Giren Eşya İçin Başka Bir Tasarruf Yoluyla Beyan” başlığı altında düzenlenen 175. madde hükmünde yapılan değişiklikle birlikte madde hükmüne (C) bendi olarak “Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ile belirlenen yolcu beraberinde yurda getirilen standart işlenmemiş altın” ifadesi eklenmiştir.

10. Ulusal Transit Rejiminde Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyada açısından beyana aykırılık bulunması halinde uygulanacak madde açısından değişikliğe gidilmiştir.

“Ulusal Transit Rejiminde Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyada Beyana Aykırılık” başlığı altında düzenlenen 239. madde hükmünde yapılan değişiklik ile Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek, ulusal transit rejimi altında taşınan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, varış gümrük idaresince yapılan muayenesi sonucunda beyana göre eksik ya da fazla çıkması halinde yapılacak işlemlerde değişikliğe gidilmiştir. Beyana göre eksik eşya çıkması halinde, değişiklikten önce Kanunun 241. Maddesi uygulanırken; değişiklikten sonra 235/5-c.maddesi uyarınca eksik çıkan eşyanın gümrük vergileri yanı sıra gümrük vergilerinin 2 katı kadar da ceza uygulanacağı yönünde değişikliğe gidilmiştir.  Bu kapsamda, cezanın sonuçlarının ağırlaştığını görülmektedir.

Ulusal transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın eksik çıkması halinde ise kanun hükmünün önceki halinde tasfiyeye ilişkin 177. Maddesinin uygulanacağı ifadesi yer almaktayken; değişiklikten sonra ise 235/5-d. maddesi uyarınca işlem uygulanacağı ifade edilmiştir. Kanunun yeni hükmü sonucunda da yine 235. Maddenin ilgili hükmünde yer alması sebebiyle tasfiye hükümleri uygulanacaktır.

11. Ortak Transit Rejiminde Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyada Açısından Beyana Aykırılık Bulunması Halinde Uygulanacak İşlem Bakımından Değişikliğe Gidilmiştir.

“Ortak Transit Rejiminde Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyada Beyana Aykırılık” başlığı altında düzenlenen 240. madde hükmünde yapılan değişiklikle; hareket/transit gümrük idaresinde tatbik edilen orijinal mührün sağlam olmaması veya sökülmüş olması ya da eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde boşaltıldığı veya değiştirildiğine ilişkin kanaatin oluşması durumunda, gümrük vergileri ve diğer yüklerin tahsil edilmesine yönelik tahsilat işlemlerinin başlatılmasının yanı sıra, Kanunun 235 inci maddesinin beşinci fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.

12. Gümrük İdarelerinin Geri Verme ve Kaldırma Limitleri Arttırılmıştır.

Geri verme veya kaldırmaya ilişkin ”Yetkili Gümrük İdareleri” başlığı altında düzenlenen 500. Madde Hükmünde Yapılan Değişiklik: Yapılan değişiklikle beraber, gümrük idarelerinin geri verme ve kaldırmaya ilişkin sınırlarının daha üst meblağlara çıkarıldığı görülmektedir. Yapılan son düzenleme sonrasında, 500.000 TL’ye kadar olan geri verme veya kaldırma işlemlerini yapmaya ilgili gümrük müdürlükleri; 5.000.000 TL’ye kadar olan geri verme veya kaldırma işlemlerini yapmaya gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri; 5.000.000 TL’nin üstündeki geri verme veya kaldırma işlemlerini yapmaya ise Bakanlık, yetkilidir.

Aynı zamanda ”Geri Verme veya Kaldırma Başvurusu” başlığı altında düzenlenen 502. Maddede yapılan değişiklikle geri verme veya kaldırma başvurularının ve ek belgelerin elektronik ortamda yapılacağı ve gönderileceği belirtilmiştir.

 

13. İzahat Müessesesinin Hangi Şekilde Uygulanacağına Dair Açıklamalar Yapılmış Ve Bağlayıcı Tarife Bilgisi İle Bağlayıcı Menşe Bilgisine İlişkin Taleplerin Bu Madde Kapsamında Olmayacağı Belirtilmiştir.

 

”Yanlış İzahat Verilmesi” başlığı altında yeni getirilen bir hüküm olan 580/A. Madde hükmüyle; izahat müessesesi açısından Gümrük Kanununda yapılan değişikliğe paralel olarak yönetmelikte de değişikliğe gidilmiş ve başvurunun hangi şartları taşıması gerektiği açıklanmıştır. Ayrıca hükmün 3. Fıkrasında bağlayıcı tarife bilgisi ve bağlayıcı menşe bilgisine ilişkin taleplerin bu madde kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir.

Buna göre; yükümlülerin, gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması hakkında Kanunun 231/5. Maddesi uyarınca izahat talep edebileceği belirtilmiş, gümrük idaresi tarafından yükümlüye yazı ile yanlış izahat verilmiş olması hâlinde de Kanunun 231/5. Maddesi uyarınca idari para cezasının kesilemeyeceği ve faiz uygulanamayacağı belirtilmiştir.Yükümlünün izahat talebinin karşılık bulabilmesi için de aşağıdaki koşulların sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre;

  1. Yükümlünün bu konuda yazılı talebinin bulunması.

  2. Talebin gerekli ve yeterli bilgileri içermesi.

  3. Talebin başkalarının işlemlerine ilişkin olmaması.

  4. Talep konusu işlemin yargıya intikal etmiş olmaması.

  5. Talep konusu hakkında araştırma, inceleme veya soruşturma bulunmaması.

  6. Talebin somut bir olaya dayanması.

  7. Talebe konu işlemin sonuçlanmamış olması.

  8. Talebin tarife ve menşe tespitine ilişkin olmaması.

  9. Talebin gümrük idaresinde yürütülen bir işleme ilişkin olmaması gerekir.

Talebin, gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerine yapılması gerekmektedir. Bölge müdürlüklerince başvuruya ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirme yapılarak konuya ilişkin görüşle birlikte Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir ve akabinde verilen izahat ilgiliye bildirilir. İzahat bildirildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder. Yukarıda sayılan şartları taşımayan başvurular ise Bölge Müdürlüğünce doğrudan sonuçlandırılır.

Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanılarak verilen izahat verildiği tarihten itibaren geçersizdir. Ayrıca izahat, izahat talep eden kişi tarafından verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ve sadece başvuru sahibi için izahat niteliği taşıyacak ve bu izahat karar niteliği taşımayacak, dolayısıyla itiraza konu olmayacaktır.

Saygılarımızla,     

SKE LEGAL

0 216 939 2934

Cevizli Mah. Zuhal Cad. Ritim İstanbul A5 - 36 Maltepe / İstanbul.

© 2020 Copyright SKELegal | All Rights Reserved