Gözetim Tebliği ve Gözetim Belgesinin İbraz Edilmemesi


Gümrük Hukuku kapsamında önemli bir konumda yer alan gözetim tebliği; mükelleflerin gözetim tebliğine konu eşyanın tebliğde belirtilen kıymetten daha düşük bir kıymette ithalini gerçekleştirmeyi istemesi halinde gümrük müdürlüğüne gözetim belgesi ibraz etme zorunluluğu getirmektedir. Gözetim tebliği ile ilgili hazırlamış olduğumuz diğer yazılarımıza internet sitemizden ulaşabilirsiniz.


Gözetim Belgesi Nedir?


Gözetim belgesi, eşyanın konu alındığı gözetim tebliğinde belirtilen kıymetten daha düşük bir kıymette ithalat yapılacak olması halinde gümrük müdürlüğüne ibrazı zorunlu olan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünce düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ilgili gümrük idaresine ibrazı yapılacak ithalata ilişkin beyannamenin tescili esnasında yapılmalıdır. Mükellefler www.ticaret.gov.tr veya www.turkiye.gov.tr adreslerinden elektronik imzayla giriş yaparak gözetim belgesi başvurusu yapabilmektedirler.


Gözetim belgesinin Ticaret Bakanlığından alınması uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir durum değildir. Bu yüzden mükellefler, gözetim tebliğine konu eşyanın ithalini gerçekleştirmek adına eşyanın fatura kıymeti ile gözetim tebliğinde belirtilen kıymet arasındaki farkı beyannamede yer alan yurt dışı gider üzerinden beyan etmektedirler. Böylece gözetim belgesini ibraz etme zorunluluğunu da ortadan kaldırmaktadırlar. Bu yazımızda gözetim belgesinin ibraz edilmemesi halinde gümrük müdürlüğünce para cezasının kesilip kesilemeyeceği ve bu para cezasının hukuka uygun olup olmadığı değerlendirilecektir.


Gözetim Belgesi İbraz Edilmezse Ne Olur?


Gözetim belgesinin ibrazının eşyanın tebliğde belirtilen kıymetten daha düşük bir kıymette ithalinin gerçekleştirilmesi için zorunlu olduğunu yukarıda belirtmiştik. Ancak Ticaret Bakanlığından bu belgeyi almak uygulamada sıklıkla karşılaşılmadığından eşyanın ithalinin fatura kıymeti ile referans kıymeti arasındaki farkın yurt dışı gidere atılarak yapıldığından gözetim belgesi ibraz edilmezse ne olur? Sorusu gündeme gelecektir.


4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 235/1-c maddesi;


“Eşyanın ithali, belli kuruluşların vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin, uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen, eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.”

Şeklindedir. Gümrük idareleri kıymet farkının yurt dışı gidere atılarak ve gözetim belgesinin ibraz edilmeyerek yapılan ithalatlarda “gözetim belgesinin ibrazı zorunlu iken ibraz edilmemesi sebebiyle” yukarıdaki madde hükmüne dayanarak eşyanın değerinin iki katı kadar idari para cezası vermektedirler. Ancak gümrük müdürlüklerince uygulanan bu idari para cezasının hukuka uygun olup olmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Gözetim Belgesinin İbraz Edilmemesi Halinde Para Cezası Hukuka Uygun mudur?


Gözetim belgesinin ibraz edilmemesi halinde para cezası hukuka uygun değildir. Şöyle ki; Kanunun 235/1-c maddesi; eşyanın ithalinin lisans, izin veya bu belgeler yerine geçen farklı bir bilgiye bağlı olmasına rağmen eşyanın ithalinin aldatıcı davranışlarla bilgi alınmış yahut belgeye tabi değilmiş gibi gösterilmesi halinde eşyanın değerinin iki katı kadar para cezası yaptırımını öngörmüştür.


Ancak belirtmek gerekir ki; gözetim belgesi ibraz etmek yerine fark kıymetin yurt dışı giderde beyan edilmesi; Kanunda belirtilen hallerden birisi olmadığı gibi beyanname üzerinde farkı kıymetin yurt dışı gidere atılması gümrük idaresini yanıltmaya yönelik bir hareket değildir. Danıştay 7. Dairesi de vermiş olduğu bir kararda; Kanunun 235/1-c maddesi uyarınca uygulanan para cezasına sebebiyet veren fiilin anılan madde kapsamında değerlendirilemeyeceği bahsiyle hukuka uygun olmadığı yönünde oy birliğiyle karar tesis etmiştir.


Bu bağlamda; gözetim tebliği sebebiyle mükelleflerin ödemiş oldukları fazla vergilerin dava yoluyla iadesinin sağlanması akabinde Gümrük müdürlüğünce Kanunun 235/1-c. Maddesi uyarınca eşyanın değerinin iki katı kadar para cezası kesilmesi hukuka aykırı olup iptal edilmesi gerekecektir.


Not: Gözetim tebliği sebebiyle vergi iadesine ilişkin yazılarımıza internet sitemizden erişebilirsiniz.


Saygılarımızla,

SKE LEGAL




0 216 939 2934

Cevizli Mah. Zuhal Cad. Ritim İstanbul A5 - 36 Maltepe / İstanbul.

© 2020 Copyright SKELegal | All Rights Reserved